Profiling het grootste gevaar voor privacy

vrijdag 04 mei 2012 15:30
© iStock.com/edge69 © iStock.com/edge69

Voorjaarscolumn 2012 

Van alle mensenrechten staat het recht op privacy in deze tijd het meest onder druk. Het is daarom van groot belang dat de overheid, als grootste privacyschender, strak aangestuurd wordt door middel van goede wetgeving. Met goede checks & balances, zowel voor zichzelf als ter controle van eventuele privacyschenders als Microsoft, Google, Apple en grote ICT-bedrijven als Cisco en Intergraph die in China complete elektronische controle-infrastructuren installeren.

De huidige westerse democratieën worden vanuit het "veiligheidsbeginsel" steeds meer gestuurd vanuit wantrouwen, haat en controle in plaats vanuit de principes van vertrouwen, liefde en vrijheid. En dat alles om de laatste drie te beschermen? Voor Privacy First is de streep in het zand al in 2001 gezet. Onder het mom van veiligheid is onze wetgeving sterk gewijzigd in het nadeel van de individuele burger en middels function creep worden de grenzen van de toepassing van deze wetgeving steeds verder opgerekt. Vallen hangjongeren en voetbal-hooligans volgens ons rechtssysteem straks ook onder criminele en terroristische organisaties? En iedereen die anders denkt en doet ook? Wat zijn de grenzen hierin? En wie bepaalt die? En wie controleert de bepaler en uitvoerder?

De grote noemer van waaruit privacyschending momenteel steeds meer plaatsvindt is "profiling". Profiling heeft als doel het totaal volgen van complete populaties of doelgroepen om middels in te stellen criteria en normen zogenaamde "outliers" te identificeren. Outliers zijn afwijkingen van de norm, mensen die ander gedrag vertonen dan de "normaalgroep", of een specifieke groep die de interesse heeft van de overheid, wie dat ook mogen zijn. Mensen die rekeningen open hebben staan, te hard rijden, in een groep samenkomen, advocaten, journalisten, activisten, vliegtuigpassagiers, uitkeringsgerechtigden, sekteleden, etc. Identificeren en volgen maar, wie weet zit er iemand tussen die binnen bepaalde zoektermen valt of zich niet aan de regels heeft gehouden.

Profiling kenmerkt zich door een viertal aspecten die in onze beleving strijdig zijn met de Grondwet als basis voor onze rechtsstaat:

  • Het omdraaien van een fundamenteel rechtsbeginsel: burgers worden massaal gevolgd zonder concrete, redelijke verdenking van een strafbaar feit. Door profiling wordt iedereen een potentiële verdachte waarbij ongestraft ieders privacy geschonden mag worden.
  • Profiling middels de huidige technologie is gericht op continue, realtime identificatie in plaats van passieve registratie en analyse van data achteraf van een met rede verdachte burger. Dus van registratie naar identificatie, zonder toestemming en medeweten van de argeloze en goedvertrouwende burger. De overheid misbruikt zo vanuit haar eigen wantrouwen het goede vertrouwen van de burger en stelt daarbij zelf haar eigen normcriteria in. Niet democratisch getoetst. Zonder strenge wettelijke waarborgen.
  • Technologie voor profiling wordt ingezet vanuit het principe "alles mag als het technisch kan". Dit is grotendeels onzichtbaar voor de burger. Metrostations, treinen, bussen, trams, alle centra in steden, politiehelmen en zelfs parkeerautomaten (!) in Amsterdam worden onverdroten uitgerust met camera’s. Deze zijn gekoppeld aan centrale meldkamers en waar mogelijk uitgerust met identificatie- en patroonherkenningssoftware om alle "verdachte zaken" direct te kunnen waarnemen. Mantra van de overheid: "zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten".
  • Steeds verdere beperking van de internetvrijheid voor bedrijven en individuen. Sinds 2010 wordt al ons persoonlijke telefoon- en emailverkeer opgeslagen. Alles om profiling voor te bereiden. Vanuit Amerika wordt momenteel een wetsvoorstel (CISPA) voorbereid dat particuliere bedrijven en de Amerikaanse overheid het recht geeft om iedere burger zonder bevelschrift te bespioneren, op elk moment, zo lang als ze willen, en aan te geven indien er "outliers" zijn. Zaken als WikiLeaks, kinderporno en het kopiëren van illegale content worden van harte gebruikt om nieuwe wetgeving te introduceren om onze internetvrijheid verder te beperken en vervolgens ook van toepassing te laten zijn op andere gebieden die de overheid wil controleren. Liefst wereldwijd, zonder enige democratische controle. De overheid verplicht de burger steeds meer diensten via het internet af te handelen, van het Burger "Service" (lees: Controle) Nummer (BSN), het Elektronisch Kind Dossier (EKD/DDJGZ), het Elektronisch Leerling Dossier (ELD), de Diagnose Behandel Combinaties in de zorg (DBC’s), etc. Van elke burger ontstaat zo een "electronic life file" die in combinatie met achtergelaten elektronische sporen verdacht of afwijkend gedrag moet kunnen gaan voorspellen. Liefst realtime, online. Dit alles natuurlijk om onze vrijheid te beschermen...

Indien de vingerafdrukken in het paspoort vervangen zullen worden door nieuwe biometrische kenmerken, wordt de weg vrijgemaakt voor een veel ergere profiling-variant. Via een opgeslagen gezichtsscan kan de burger straks realtime in de openbare ruimte worden geïdentificeerd en gevolgd en middels profiling eruit worden gepikt. Op basis van door "iemand" opgestelde criteria. De focus van de overheid richt zich hierbij bewust op het aanpassen van de techniek. Dan hoeven we het gelukkig niet over het principe te hebben of biometrie eigenlijk wel gewenst is in onze samenleving, en zo ja, onder welke condities en waarborgen. Privacy First staat voor privacy by design en privacy enhanced technology en strakke wetgeving ten aanzien van biometrie en profiling. Wij willen onze kinderen namelijk niet achterlaten in een elektronisch concentratiekamp...

Voor een vrij, open en levend 2012!

Bas Filippini,
voorzitter Stichting Privacy First

 

Naschrift: in het kader van het Nationaal Privacy Debat is deze column tevens als Opinie gepubliceerd door Webwereld: zie http://webwereld.nl/opinie/110383/profiling-het-grootste-gevaar-voor-privacy--opinie-.html en http://nationaalprivacydebat.nl/article/ww/110383/profiling-het-grootste-gevaar-voor-privacy-opinie 

Greenhost

hnr_logoBig Brother Awards.be 2013

bureau Brandeis

logo-PlatformBBearth endorser
banner cpdp20142