donatieknop english
donderdag, 24 mei 2012 17:22

Expositie: hoeveel is je privacy waard?

"Hoeveel is je privacy waard?"
Deze vraag zal iedere bezoeker bij de kassa van het Haagse Museum voor Communicatie de komende maanden moeten beantwoorden. Tot september 2012 besteedt het museum namelijk uitgebreid aandacht aan het onderwerp privacy. En dat begint dus met... korting op de entreeprijs, in ruil voor je persoonlijke informatie! Voor niets gaat de privacyzon (niet) op.

In opdracht van het museum deed onderzoeksbureau Ruigrok onderzoek naar de waarde van privacy onder het Nederlandse publiek. Naar aanleiding van dit onderzoek heeft het museum straatinterviews afgenomen. Deze straatinterviews worden in het museum gepresenteerd. Ook komt het thema privacy aan bod in de museumtentoonstellingen W.E. Blog, het Rijk van Heen en Weer en Briefgeheimen. Parallel aan de expositie organiseert het museum twee Communicatiecafé's: op 7 juni over "Eerste Hulp bij Privacy" en op 14 juni over "De Kunst van Privacy". Meer over de expositie en de Communicatiecafé's lees je HIER op de website van het museum.

Hieronder een fragment uit één van de straatinterviews:

Gepubliceerd in Kunstcollectie
zondag, 20 mei 2012 20:36

Draadloos zakkenrollen met RFID

Een pinpas of creditcard met RFID-chip? Géén goed idee! Bekijk onderstaand filmpje:

Gepubliceerd in Financiële privacy & PSD2

Vorig jaar rond deze tijd besloot de Tweede Kamer dat de opslag van vingerafdrukken in een centrale databank moest worden afgeschaft. Deze week werd duidelijk dat een meerderheid van de Tweede Kamer inmiddels ook tegen de opslag van vingerafdrukken in een chip in het paspoort is. In het programma Fresh'n Up op jongerenzender FunX Radio werd Vincent Böhre van Privacy First vandaag om een reactie gevraagd. Beluister hieronder het hele fragment:

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Op 18 april jl. verzond Privacy First onderstaande oproep aan de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer. Vergelijkbare oproepen van Privacy First dateerden o.a. van 21 april 20114 mei 2011, 8 september 2011 en 20 maart 2012:

"Geachte Kamerleden,

Ter voorbereiding op het Algemeen Overleg (AO) inzake de Paspoortwet op 25 april as. verwijzen wij u hierbij graag (nogmaals) naar het commentaar van Privacy First op het rapport Bekker d.d. 29 februari jl.; zie deze hyperlink. Ons inziens dient de verplichte afname van vingerafdrukken voor Nederlandse identiteitskaarten bij dit AO nadrukkelijk aan de orde te komen. Bijna een jaar na de toezegging van minister Donner om deze verplichting snel te schrappen is er immers nog altijd geen wetswijziging terzake doorgevoerd. Dit had allang kunnen (en moeten) worden geregeld, hetzij op initiatief van de minister van Binnenlandse Zaken, hetzij op initiatief van de Kamer. Tevens dringt Privacy First er nogmaals bij u op aan om de Nederlandse regering te verzoeken het initiatief te nemen tot wijziging van de Paspoortverordening op Europees niveau, opdat ook de verplichte afname van vingerafdrukken voor paspoorten geschrapt zal kunnen worden of tenminste een vrijwillig karakter zal kunnen krijgen.

Met vriendelijke groet,

Stichting Privacy First"    (Klik HIER voor de ontvangstbevestiging.)

Dit Algemeen Overleg werd vervolgens uitgesteld naar 15 mei en vond gisteren plaats met als resultaat dat bovenstaande aanbevelingen van Privacy First door een meerderheid van de Tweede Kamer zijn overgenomen; klik HIER voor een geluidsopname (mp3, 84 MB). Op de vraag van Pierre Heijnen (PvdA) wanneer een wetsvoorstel ter invoering van een identiteitskaart zonder vingerafdrukken zal worden ingediend, antwoordde minister Spies (BZK) dat dit nog vóór deze zomer zal gebeuren. Tevens sprak een Kamermeerderheid van PvdA, PVV, D66, SP en GroenLinks zich uit voor het schrappen van de verplichte afname van vingerafdrukken voor het paspoort en drong er bij de minister op aan om zich daar in Brussel sterk voor te maken. Volgende week zal de Tweede Kamer hier een motie over aannemen. De Nederlandse regering heeft dan het mandaat om op Europees (en internationaal) niveau te kunnen onderhandelen over wijziging van de Europese Paspoortverordening.

Hiermee lijkt de cirkel rond: op initiatief van Nederland (onder Amerikaanse druk) besloot de Europese Unie in 2004 tot verplichte opname van vingerafdrukken in paspoorten. Nut en noodzaak daarvan zijn echter nooit aangetoond. Daarnaast is van opname van vingerafdrukken in Amerikaanse paspoorten evenmin ooit sprake geweest. Het is nu aan Nederland om in Brussel haar eigen biometrische rommel te gaan opruimen: "the polluter pays". Daarbij zal Nederland landen als Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk ongetwijfeld snel aan haar zijde kunnen vinden. Hypocriete Amerikaanse druk mag in dit verband geen hindernis vormen. Integendeel: ook de Verenigde Staten zullen moeten gaan inzien dat hun buitenlands beleid slechts weerstand oplevert en (daardoor) uiteindelijk averechts werkt. De tijd dat de afname van vingerafdrukken onder het mom van terrorismebestrijding kon worden afgedwongen ligt inmiddels ver achter ons. Het zou van visie getuigen als men dat anno 2012 ook zou gaan inzien in The Land of the Free and the Home of the Brave.

Update 4 juni 2012: de spanning stijgt... op donderdagmiddag 7 juni as. vindt er een plenair Kamerdebat plaats over de Paspoortwet waarbij o.a. de kwestie van vingerafdrukken en gewetensbezwaarden aan de orde zal komen. Waarschijnlijk zal Pierre Heijnen (PvdA) dan tevens een motie indienen die de regering oproept om zich in Brussel sterk te maken voor afschaffing van de verplichte afname van vingerafdrukken op Europees niveau. Tijdens het Algemeen Overleg (AO) van 15 mei jl. bleek voor een dergelijke motie een ruime Kamermeerderheid te bestaan; klik HIER voor het concept-verslag van dit AO.

Gepubliceerd in Biometrie

Onderstaand artikel van Privacy First-medewerker Vincent Böhre verscheen deze maand in het tijdschrift De Filosoof (Universiteit Utrecht). Morgen staat de Paspoortwet hoog op de politieke agenda: in een debat met minister Spies (BZK) zal onder meer de kwestie van de verplichte afname van vingerafdrukken voor paspoorten en identiteitskaarten aan de orde komen. Onlangs heeft Privacy First er bij alle partijen in de Tweede Kamer (opnieuw) op aangedrongen om z.s.m. een identiteitskaart zonder vingerafdrukken in te (laten) voeren en de regering te verzoeken om de Paspoortverordening op Europees niveau te laten herzien. Dit opdat verplichte afname van vingerafdrukken óók voor het paspoort geschrapt zal kunnen worden of tenminste een vrijwilig karakter zal kunnen krijgen. Onderstaande biedt daartoe een quick recap met een positieve twist. Een digitale versie van het artikel vindt u HIER (pp. 6-7, pdf).

Het biometrisch paspoort als onbedoeld privacygeschenk

"Eind 2001 stelde het CDA voor om de vingerafdrukken van alle Nederlanders via het paspoort op te slaan voor opsporingsdoeleinden. Door andere partijen werd dit voorstel echter meteen naar de prullenbak verwezen omdat het zou leiden tot een Big Brother maatschappij. Toch werd een nog verdergaand voorstel zeven jaar later vrij geruisloos tot wet verheven. Naast opsporing en vervolging zouden ieders vingerafdrukken en gezichtsscan (biometrische persoonsgegevens) onder de nieuwe Paspoortwet tevens gebruikt kunnen worden voor terrorismebestrijding, binnen- en buitenlandse staatsveiligheid, rampenbestrijding en de uitvoering van wettelijke identificatieplichten. Dit zonder dat deze wettelijke doeleinden parlementair waren besproken.[1] Door de Eerste Kamer werd de nieuwe Paspoortwet zelfs zonder stemming aangenomen. Media stonden erbij en keken ernaar. Hoe had dit zo ver kunnen komen?

‘Bystander syndrome’

In zekere zin was (en is) de nieuwe Paspoortwet emblematisch voor het Nederlandse tijdsgewricht na ‘9/11’. Een tijdsgewricht waarin (veronderstelde) anti-terrorismemaatregelen moeiteloos door ons parlement konden worden geloodst. Dergelijke maatregelen zouden immers onze veiligheid bevorderen, zo werd ons voortdurend verteld. Mensen hebben van nature de neiging om autoriteiten te volgen en zich naar de status quo te schikken. In mensenrechtelijke zin zou men het tijdsgewricht na ‘9/11’ kunnen beschouwen als een gigantisch experiment van Milgram: zonder al te veel weerstand zijn diverse mensenrechten jarenlang op de maatschappelijke pijnbank gelegd. Zo ook bij de totstandkoming van de nieuwe Paspoortwet. Ieder Eerste Kamerlid had tenminste om een parlementaire stemming kunnen verzoeken. Journalisten en wetenschappers hadden tijdig aan de bel kunnen trekken. Maar men stond erbij en keek ernaar. Deze wet zou Nederland immers ‘veiliger’ maken. Maar waarop was die aanname gebaseerd? Zou Nederland door de massale opslag van vingerafdrukken in reisdocumenten en bijbehorende databanken niet juist onveiliger worden? Deze vraag was nooit publiekelijk gesteld, laat staan bediscussieerd en beantwoord.

Disproportioneel

Hét Nederlandse overheidsargument voor de invoering van vingerafdrukken in paspoorten en identiteitskaarten luidt reeds sinds eind jaren 90 als volgt: dit zou lookalike fraude met reisdocumenten belemmeren. Bij lookalike fraude misbruikt iemand andermans reisdocument waarmee hij/zij uiterlijke gelijkenis vertoont. Over de omvang van dit type fraude zijn in de parlementaire geschiedenis nauwelijks vragen gesteld. Uit een recent Wob-verzoek van Privacy First bleek dat het slechts om tientallen gevallen per jaar gaat (met Nederlandse reisdocumenten op Nederlands grondgebied).[2] In het licht hiervan is de invoering van vingerafdrukken in reisdocumenten van 17 miljoen Nederlanders volstrekt disproportioneel. Dit nog afgezien van de tientallen, zo niet honderden miljoenen euro’s die de overheid erin geïnvesteerd heeft.

Risico’s

Met de invoering van een ‘biometrische identiteitsinfrastructuur’ ontstaat een nieuwe vorm van fraude die buitengewoon moeilijk te detecteren en te bestrijden is: biometrische identiteitsfraude, bijvoorbeeld door hacking. Niet alleen bij argeloze burgers en bedrijven, maar ook in de publieke sfeer (spionage). Daarnaast is inmiddels gebleken dat in 21-25% van de gevallen de biometrische gegevens in de chip van Nederlandse reisdocumenten niet correct kunnen worden uitgelezen (geverifieerd). Bij controle lopen burgers dus een groot risico om ten onrechte van fraude verdacht te worden. Voor terrorismebestrijding is het biometrische paspoort al evenmin geschikt: terroristen gebruiken over het algemeen hun eigen, authentieke reisdocumenten. Over het gebruik van biometrie in de sfeer van veiligheids- en inlichtingendiensten is helaas weinig bekend, al laten mogelijke doelen zich makkelijk raden: identificatie van zwijgende verdachten en "interessante" personen in de openbare ruimte, herkenning van emoties, leugendetectie en de herkenning of inzet van dubbelgangers. Hetzelfde geldt in het domein van opsporing en vervolging, ook in combinatie met openbaar cameratoezicht en automatische gezichtsherkenning. Bovendien maakt het RFID (Radio Frequency Identification)-aspect van de chip in het document uitlezen op afstand mogelijk; burgers kunnen hierdoor ongemerkt worden geïdentificeerd en gevolgd. Bij wettelijke identificatieplichten denke men verder aan de eventuele invoering van vingerscans bij banken, sociale diensten, het internet etc. (Sinds eind vorig jaar loopt reeds een Nederlandse pilot met mobiele vingerscanners voor de politie.) En tenslotte is er nog het domein van de rampenbestrijding: biometrie als logistiek middel of ter identificatie van slachtoffers bij grootschalige calamiteiten. Al met al gaan deze mogelijkheden voor het gebruik van biometrie minstens tien, zo niet honderd stappen verder dan louter de bestrijding van lookalike fraude met reisdocumenten. Hierbij dient men zich te realiseren dat al deze mogelijkheden vroeg of laat zullen worden gebruikt. In jargon heet dit function creep; historisch gezien is dit onvermijdelijk. Wetenschappelijk onderzoek naar toekomstige toepassingen van biometrie vindt continu plaats. Daarnaast is de democratische rechtsstaat helaas geen universeel of statisch fenomeen, zelfs niet in onze eigen contreien. Het is dan ook zeer twijfelachtig of onze wereld door grootschalige inzet van biometrie ‘veiliger’ zal worden.

Positieve kentering

Het is precies deze zorg die in de zomer van 2009 een kleine Nederlandse revolutie veroorzaakte: de totstandkoming van de nieuwe Paspoortwet leidde destijds tot een storm van kritiek en tot het ontstaan van de huidige Nederlandse privacybeweging. Nieuwe privacy-organisaties als Privacy First schoten als paddenstoelen uit de grond, maatschappelijke coalities werden gesmeed en rechtszaken tegen de nieuwe Paspoortwet opgetuigd.[3] Dit maatschappelijke boomerang-effect duurt tot de dag van vandaag voort. Het recht op privacy staat sindsdien steeds hoger op de maatschappelijke en politieke agenda. In die zin is het biometrische paspoort vooralsnog een onbedoeld geschenk uit de hemel gebleken."



[1]
Zie Vincent Böhre, Happy Landings? Het biometrische paspoort als zwarte doos, WRR oktober 2010, http://www.wrr.nl/publicaties/publicatie/article/happy-landings-het-biometrische-paspoort-als-zwarte-doos-46/.
[2]
Zie Privacy First, Onthullende cijfers over 'look-alike' fraude met Nederlandse reisdocumenten (20 maart 2012), http://www.privacyfirst.nl/acties/wob-procedures/item/524-onthullende-cijfers-over-look-alike-fraude-met-nederlandse-reisdocumenten.html.
[3]
Zie Böhre supra noot 1, p. 111 e.v.

Gepubliceerd in Metaprivacy

In heel Nederland is het inmiddels schering en inslag aan het worden: openbaar cameratoezicht. Camera's met gezichtsherkenning, met bewegingsdetectie en zelfs met ingebouwde microfoons. Dit alles voor de "veiligheid". Wiens veiligheid? De veiligheid van de beurskoersen van de beveiligingsindustrie? De gemoedsveiligheid van politici met een veiligheidspsychose? In de vroege ochtend van woensdag 9 mei jl. werd Vincent Böhre van Privacy First door jongerenzender FunX Radio geïnterviewd over cameratoezicht en de vraag in hoeverre dit onze privacy aantast. Het hele fragment kun je hieronder terugluisteren (mp3, 6 MB):

 

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Op woensdagavond 2 mei jl. vonden in het Amsterdamse Verzetsmuseum een viertal lezingen en discussie plaats over de vraag in hoeverre de bevolkingsregistratie in de jaren 30 en 40 te vergelijken is met de huidige situatie. Naast Annemiek Gringold (Hollandse Schouwburg), Peter Romijn (NIOD) en Bob de Graaff (Universiteit Utrecht) nam Vincent Böhre namens Privacy First deel aan het debat:

"Vincent Böhre, voorzitter van het Platform Bescherming Burgerrechten en werkzaam bij Privacy First, trok een aantal tekenende parallellen tussen het biometrisch paspoort, waar hij in 2009 een WRR-onderzoek naar deed, en het Persoonsbewijs van 1940. "Allereerst werden zowel het Persoonsbewijs als het hedendaagse biometrisch paspoort ingevoerd in 'oorlogstijd'; waar destijds de Tweede Wereldoorlog woedde, accepteren we tegenwoordig allerlei registraties mede onder druk van de War on Terror die al tien jaar bezig is. Er is bovendien bij beide sprake van propaganda; in de voorlichtingsfolder van de overheid staat dat het nieuwe paspoort er is om fraude tegen te gaan. Dat het biometrisch paspoort nog vier, vijf andere doelen dient, waaronder strafrechtelijk onderzoek, is nooit verteld in voorlichtingscampagnes."

Verder gold zowel het Persoonsbewijs als het biometrisch paspoort als een prestigeproject van de Nederlandse overheid, beide werden gepresenteerd als een state-of-the-art product waarmee Nederland een voortrekkersrol vervulde. Ten slotte wordt het identiteitsbewijs ingezet als controle-instrument; een bevolking biometrisch in kaart brengen is een krachtig middel om verzet te breken. Ook in Irak en Afghanistan worden identificatiebewijzen ingezet om opstandelingen te bestrijden.
Volgens Böhre is het verzet in Nederland er hedendaags wel degelijk, maar via andere wegen. "Er lopen op dit moment meerdere rechtszaken tegen de verplichte vingerafdruk in het paspoort. In plaats van een bombardement op het Centrale Bevolkingsregister, kunnen we vandaag de dag spreken van een juridisch bombardement.""

Lees HIER het hele verslag van de avond op de website van het Platform Bescherming Burgerrechten.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Voorjaarscolumn 2012 

Van alle mensenrechten staat het recht op privacy in deze tijd het meest onder druk. Het is daarom van groot belang dat de overheid, als grootste privacyschender, strak aangestuurd wordt door middel van goede wetgeving. Met goede checks & balances, zowel voor zichzelf als ter controle van eventuele privacyschenders als Microsoft, Google, Apple en grote ICT-bedrijven als Cisco en Intergraph die in China complete elektronische controle-infrastructuren installeren.

De huidige westerse democratieën worden vanuit het "veiligheidsbeginsel" steeds meer gestuurd vanuit wantrouwen, haat en controle in plaats vanuit de principes van vertrouwen, liefde en vrijheid. En dat alles om de laatste drie te beschermen? Voor Privacy First is de streep in het zand al in 2001 gezet. Onder het mom van veiligheid is onze wetgeving sterk gewijzigd in het nadeel van de individuele burger en middels function creep worden de grenzen van de toepassing van deze wetgeving steeds verder opgerekt. Vallen hangjongeren en voetbal-hooligans volgens ons rechtssysteem straks ook onder criminele en terroristische organisaties? En iedereen die anders denkt en doet ook? Wat zijn de grenzen hierin? En wie bepaalt die? En wie controleert de bepaler en uitvoerder?

De grote noemer van waaruit privacyschending momenteel steeds meer plaatsvindt is "profiling". Profiling heeft als doel het totaal volgen van complete populaties of doelgroepen om middels in te stellen criteria en normen zogenaamde "outliers" te identificeren. Outliers zijn afwijkingen van de norm, mensen die ander gedrag vertonen dan de "normaalgroep", of een specifieke groep die de interesse heeft van de overheid, wie dat ook mogen zijn. Mensen die rekeningen open hebben staan, te hard rijden, in een groep samenkomen, advocaten, journalisten, activisten, vliegtuigpassagiers, uitkeringsgerechtigden, sekteleden, etc. Identificeren en volgen maar, wie weet zit er iemand tussen die binnen bepaalde zoektermen valt of zich niet aan de regels heeft gehouden.

Profiling kenmerkt zich door een viertal aspecten die in onze beleving strijdig zijn met de Grondwet als basis voor onze rechtsstaat:

  • Het omdraaien van een fundamenteel rechtsbeginsel: burgers worden massaal gevolgd zonder concrete, redelijke verdenking van een strafbaar feit. Door profiling wordt iedereen een potentiële verdachte waarbij ongestraft ieders privacy geschonden mag worden.
  • Profiling middels de huidige technologie is gericht op continue, realtime identificatie in plaats van passieve registratie en analyse van data achteraf van een met rede verdachte burger. Dus van registratie naar identificatie, zonder toestemming en medeweten van de argeloze en goedvertrouwende burger. De overheid misbruikt zo vanuit haar eigen wantrouwen het goede vertrouwen van de burger en stelt daarbij zelf haar eigen normcriteria in. Niet democratisch getoetst. Zonder strenge wettelijke waarborgen.
  • Technologie voor profiling wordt ingezet vanuit het principe "alles mag als het technisch kan". Dit is grotendeels onzichtbaar voor de burger. Metrostations, treinen, bussen, trams, alle centra in steden, politiehelmen en zelfs parkeerautomaten (!) in Amsterdam worden onverdroten uitgerust met camera’s. Deze zijn gekoppeld aan centrale meldkamers en waar mogelijk uitgerust met identificatie- en patroonherkenningssoftware om alle "verdachte zaken" direct te kunnen waarnemen. Mantra van de overheid: "zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten".
  • Steeds verdere beperking van de internetvrijheid voor bedrijven en individuen. Sinds 2010 wordt al ons persoonlijke telefoon- en emailverkeer opgeslagen. Alles om profiling voor te bereiden. Vanuit Amerika wordt momenteel een wetsvoorstel (CISPA) voorbereid dat particuliere bedrijven en de Amerikaanse overheid het recht geeft om iedere burger zonder bevelschrift te bespioneren, op elk moment, zo lang als ze willen, en aan te geven indien er "outliers" zijn. Zaken als WikiLeaks, kinderporno en het kopiëren van illegale content worden van harte gebruikt om nieuwe wetgeving te introduceren om onze internetvrijheid verder te beperken en vervolgens ook van toepassing te laten zijn op andere gebieden die de overheid wil controleren. Liefst wereldwijd, zonder enige democratische controle. De overheid verplicht de burger steeds meer diensten via het internet af te handelen, van het Burger "Service" (lees: Controle) Nummer (BSN), het Elektronisch Kind Dossier (EKD/DDJGZ), het Elektronisch Leerling Dossier (ELD), de Diagnose Behandel Combinaties in de zorg (DBC’s), etc. Van elke burger ontstaat zo een "electronic life file" die in combinatie met achtergelaten elektronische sporen verdacht of afwijkend gedrag moet kunnen gaan voorspellen. Liefst realtime, online. Dit alles natuurlijk om onze vrijheid te beschermen...

Indien de vingerafdrukken in het paspoort vervangen zullen worden door nieuwe biometrische kenmerken, wordt de weg vrijgemaakt voor een veel ergere profiling-variant. Via een opgeslagen gezichtsscan kan de burger straks realtime in de openbare ruimte worden geïdentificeerd en gevolgd en middels profiling eruit worden gepikt. Op basis van door "iemand" opgestelde criteria. De focus van de overheid richt zich hierbij bewust op het aanpassen van de techniek. Dan hoeven we het gelukkig niet over het principe te hebben of biometrie eigenlijk wel gewenst is in onze samenleving, en zo ja, onder welke condities en waarborgen. Privacy First staat voor privacy by design en privacy enhanced technology en strakke wetgeving ten aanzien van biometrie en profiling. Wij willen onze kinderen namelijk niet achterlaten in een elektronisch concentratiekamp...

Voor een vrij, open en levend 2012!

Bas Filippini,
voorzitter Stichting Privacy First

 

Naschrift: in het kader van het Nationaal Privacy Debat is deze column tevens als Opinie gepubliceerd door Webwereld: zie http://webwereld.nl/opinie/110383/profiling-het-grootste-gevaar-voor-privacy--opinie-.html en http://nationaalprivacydebat.nl/article/ww/110383/profiling-het-grootste-gevaar-voor-privacy-opinie 

Gepubliceerd in Columns

Van alle mensenrechten staat het recht op privacy in deze tijd het meest onder druk. Het is daarom van groot belang dat de overheid, als grootste privacyschender, strak aangestuurd wordt door middel van goede wetgeving. Met goede checks & balances, zowel voor zichzelf als ter controle van eventuele privacyschenders als Microsoft, Google, Apple en grote ICT-bedrijven als Cisco en Intergraph die in China complete elektronische controle-infrastructuren installeren.

De huidige westerse democratieën worden vanuit het "veiligheidsbeginsel" steeds meer gestuurd vanuit wantrouwen, haat en controle in plaats vanuit de principes van vertrouwen, liefde en vrijheid. En dat alles om de laatste drie te beschermen? Voor Privacy First is de streep in het zand al in 2001 gezet. Onder het mom van veiligheid is onze wetgeving sterk gewijzigd in het nadeel van de individuele burger en middels function creep worden de grenzen van de toepassing van deze wetgeving steeds verder opgerekt. Vallen hangjongeren en voetbal-hooligans volgens ons rechtssysteem straks ook onder criminele en terroristische organisaties? En iedereen die anders denkt en doet ook? Wat zijn de grenzen hierin? En wie bepaalt die? En wie controleert de bepaler en uitvoerder?

De grote noemer van waaruit privacyschending momenteel steeds meer plaatsvindt is "profiling". Profiling heeft als doel het totaal volgen van complete populaties of doelgroepen om middels in te stellen criteria en normen zogenaamde "outliers" te identificeren. Outliers zijn afwijkingen van de norm, mensen die ander gedrag vertonen dan de "normaalgroep", of een specifieke groep die de interesse heeft van de overheid, wie dat ook mogen zijn. Mensen die rekeningen open hebben staan, te hard rijden, in een groep samenkomen, advocaten, journalisten, activisten, vliegtuigpassagiers, uitkeringsgerechtigden, sekteleden, etc. Identificeren en volgen maar, wie weet zit er iemand tussen die binnen bepaalde zoektermen valt of zich niet aan de regels heeft gehouden.

Profiling kenmerkt zich door een viertal aspecten die in onze beleving strijdig zijn met de Grondwet als basis voor onze rechtsstaat:

  • Het omdraaien van een fundamenteel rechtsbeginsel: burgers worden massaal gevolgd zonder concrete, redelijke verdenking van een strafbaar feit. Door profiling wordt iedereen een potentiële verdachte waarbij ongestraft ieders privacy geschonden mag worden.
  • Profiling middels de huidige technologie is gericht op continue, realtime identificatie in plaats van passieve registratie en analyse van data achteraf van een met rede verdachte burger. Dus van registratie naar identificatie, zonder toestemming en medeweten van de argeloze en goedvertrouwende burger. De overheid misbruikt zo vanuit haar eigen wantrouwen het goede vertrouwen van de burger en stelt daarbij zelf haar eigen normcriteria in. Niet democratisch getoetst. Zonder strenge wettelijke waarborgen.
  • Technologie voor profiling wordt ingezet vanuit het principe "alles mag als het technisch kan". Dit is grotendeels onzichtbaar voor de burger. Metrostations, treinen, bussen, trams, alle centra in steden, politiehelmen en zelfs parkeerautomaten (!) in Amsterdam worden onverdroten uitgerust met camera’s. Deze zijn gekoppeld aan centrale meldkamers en waar mogelijk uitgerust met identificatie- en patroonherkenningssoftware om alle "verdachte zaken" direct te kunnen waarnemen. Mantra van de overheid: "zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten".
  • Steeds verdere beperking van de internetvrijheid voor bedrijven en individuen. Sinds 2010 wordt al ons persoonlijke telefoon- en emailverkeer opgeslagen. Alles om profiling voor te bereiden. Vanuit Amerika wordt momenteel een wetsvoorstel (CISPA) voorbereid dat particuliere bedrijven en de Amerikaanse overheid het recht geeft om iedere burger zonder bevelschrift te bespioneren, op elk moment, zo lang als ze willen, en aan te geven indien er "outliers" zijn. Zaken als WikiLeaks, kinderporno en het kopiëren van illegale content worden van harte gebruikt om nieuwe wetgeving te introduceren om onze internetvrijheid verder te beperken en vervolgens ook van toepassing te laten zijn op andere gebieden die de overheid wil controleren. Liefst wereldwijd, zonder enige democratische controle. De overheid verplicht de burger steeds meer diensten via het internet af te handelen, van het Burger "Service" (lees: Controle) Nummer (BSN), het Elektronisch Kind Dossier (EKD/DDJGZ), het Elektronisch Leerling Dossier (ELD), de Diagnose Behandel Combinaties in de zorg (DBC’s), etc. Van elke burger ontstaat zo een "electronic life file" die in combinatie met achtergelaten elektronische sporen verdacht of afwijkend gedrag moet kunnen gaan voorspellen. Liefst realtime, online. Dit alles natuurlijk om onze vrijheid te beschermen...

Indien de vingerafdrukken in het paspoort vervangen zullen worden door nieuwe biometrische kenmerken, wordt de weg vrijgemaakt voor een veel ergere profiling-variant. Via een opgeslagen gezichtsscan kan de burger straks realtime in de openbare ruimte worden geïdentificeerd en gevolgd en middels profiling eruit worden gepikt. Op basis van door "iemand" opgestelde criteria. De focus van de overheid richt zich hierbij bewust op het aanpassen van de techniek. Dan hoeven we het gelukkig niet over het principe te hebben of biometrie eigenlijk wel gewenst is in onze samenleving, en zo ja, onder welke condities en waarborgen. Privacy First staat voor privacy by design en privacy enhanced technology en strakke wetgeving ten aanzien van biometrie en profiling. Wij willen onze kinderen namelijk niet achterlaten in een elektronisch concentratiekamp...

Voor een vrij, open en levend 2012!

Bas Filippini,
voorzitter Stichting Privacy First

 

Naschrift: in het kader van het Nationaal Privacy Debat is deze column tevens als Opinie gepubliceerd door Webwereld: zie http://webwereld.nl/opinie/110383/profiling-het-grootste-gevaar-voor-privacy--opinie-.html en http://nationaalprivacydebat.nl/article/ww/110383/profiling-het-grootste-gevaar-voor-privacy-opinie 

Gepubliceerd in Profiling

Deze week verscheen in het Franse webmagazine 'OWNI' een uitstekend artikel van internetjournalist Jean-Marc Manach over biometrie. Tal van actuele problemen en onzekerheden rond biometrie passeren in dit artikel de revue. Ook komt de Nederlandse situatie aan bod:

"20% d'empreintes inutilisables

Les eurodéputés rappellent également qu'aux Pays-Bas, une étude menée sur plus de 400 passeports a révélé que les empreintes digitales étaient inutilisables dans plus de 20% des cas...

Sophia in 't Veld, de l'Alliance des démocrates et libéraux pour l'Europe (ADLE) révéla par ailleurs qu'au Pays-Bas, les passeports biométriques avaient été justifiés au motif de la lutte contre la fraude et l'usurpation d'identité, mais que le ministère de l'Intérieur avait toujours refusé de rendre public le nombre de cas recensés, au motif que le chiffre serait «inconnu», «pas public», «confidentiel» ou «secret».

Or, des documents obtenus par l'ONG Privacy First révèlent que les autorités n'ont dénombré que 46 cas d'usurpation en 2008, 33 en 2009 et 21 en 2010, sur une population de 17 millions d'habitants..."

Het hele artikel staat HIER online.

Gepubliceerd in Privacy First in de media
Pagina 61 van 78

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon