donatieknop english

"Het was een proef van 3 jaar en binnenkort beslist het kabinet of de politie door mag gaan met het fotograferen en opslaan van miljoenen kentekens. Het is een schending van mensenrechten, zegt stichting Privacy First, die de staat voor de rechter daagt.

De rechtszaak draait om zogeheten ANPR-camera's (voluit: Automatic Number Plate Recognition) langs wegen in het hele land. Dit zijn speciale camera's die automatisch alle langskomende kentekens scannen. Soms geeft een kenteken een 'hit' in het systeem van de politie. Agenten in de buurt krijgen dan een melding. Door de ANPR-camera's weet de politie precies waar de auto op dat moment rijdt.

'Niet meteen verdacht' 

"Het systeem geeft een indicatie. Het is nog niet zo dat je meteen een verdachte bent, maar er zou een reden kunnen zijn om het voertuig te controleren", zegt politieleidinggevende Gert Wibbelink van de Landelijke Eenheid. (...) 

'Miljoenen kentekens opgeslagen'

Bij de moord op Peter R. de Vries bleek hoe nuttig de camera's kunnen zijn. De verdachten vluchtten in een auto, maar het kenteken werd al snel bekend bij politie. Eenmaal ingevoerd in het systeem lokaliseerden de camera's de verdachten razendsnel.

Vincent Böhre van Privacy First wil iets rechtzetten: zijn stichting is niet tegen ANPR-camera's als ze worden gebruikt voor het real time volgen en opsporen van mogelijke verdachten. "Waar het ons om gaat is dat sinds enkele jaren ook alle gescande kentekens worden opgeslagen. Dat zijn er miljoenen per dag van voornamelijk onschuldige burgers."

Gemiddeld twee keer vastgelegd 

Terugkijken in de tijd ligt vanwege privacyredenen gevoelig. Wie waar was op welk moment, is vooral een privézaak. Daarom stond het kabinet het tijdelijk toe. Een tijdelijke wet, artikel 126jj, maakte het mogelijk om van begin 2019 tot eind dit jaar alle gescande kentekens op te slaan in een database.

Er zijn inmiddels 919 ANPR-camera's actief, die dagelijks 5 miljoen foto's scannen en opslaan. Iedere burger die de weg opgaat wordt gemiddeld meer dan twee keer vastgelegd. Politieleidinggevende Wibbelink: "Voor ons is het nuttig dat foto's worden opgeslagen. Als er bij een plaats-delict van een ernstig misdrijf meerdere voertuigen zijn gesignaleerd, willen we die personen achteraf kunnen identificeren. Dat kan dan met die analyse van kentekens."

'Wet moet van tafel' 

Het kabinet moet komende maanden beslissen of de wet in 2022 wordt doorgezet. Privacy First heeft inmiddels een kort geding aangespannen en wil de wet van tafel. "5 miljoen kentekens is volstrekt disproportioneel. De meeste mensen weten niet eens dat dit gebeurt", zegt Böhre.

Er is sprake van massasurveillance, zegt hij: "99,99 procent van alle kentekens zijn van onschuldige burgers. Ook beseffen mensen niet wat er allemaal met de informatie kan gebeuren. Bronnen van journalisten kunnen worden achterhaald, maar ook gegevens van politici, activisten of andere mensen die anoniem willen reizen."

'Politie kan niet zomaar grasduinen in database' 

Wibbelink benadrukt dat agenten niet lukraak de database kunnen raadplegen. Er moet een speciale aanvraag voor worden ingediend, die moet worden goedgekeurd door een officier van justitie (...). 

'Nauwelijks toezicht'

Privacy First zet daar vraagtekens bij. Het toezicht ligt nu vooral bij het Openbaar Ministerie en dat is geen onafhankelijke instantie, zegt Böhre. (...)  

Böhre wijst op een recent WODC-rapport, waarin de tijdelijke wet 126jj wordt geëvalueerd. Daarin wordt geconcludeerd dat de Autoriteit [Persoonsgegevens] nauwelijks tot geen toezicht houdt op de aanvragen. "Het gebrek aan toezicht is een punt dat in de Europese rechtspraak heel zwaar weegt. Het zou zomaar kunnen dat wij deze zaak winnen op dat punt."

Wat levert het opslaan van miljoenen kentekens op?

In de WODC-evaluatie is ook onderzocht hoe effectief ANPR-camera's nu eigenlijk waren in de afgelopen 3 jaar. De politie sloeg miljarden foto's op en ruim 3.000 keer deed de politie een aanvraag. Het rapport concludeert dat de foto's in geringe mate bijdragen aan de bewijsvoering. Het is vooral een additioneel middel.

Als je weet dat een kenteken op een bepaalde plaats was, heb je nog niet aangetoond wie de auto reed. Dan moet je allerlei andere opsporingsmiddelen inzetten, zoals telefoongegevens of getuigen. Wibbelink vindt het moeilijk om concreet aan te geven wat het middel heeft opgeleverd (...). 

'Het mag simpelweg niet' 

Volgens Böhre bevestigt het WODC-rapport zijn gelijk: "Wat ons dwarszit is dat er dagelijks kentekens van miljoenen onschuldige burgers in een database belanden om hooguit een paar zaken op te lossen. We hebben in het verleden de opslag van vingerafdrukken en telecomgegevens van alle Nederlanders succesvol aangevochten bij de rechter."

Hier gaat het om precies hetzelfde, legt hij uit. "Namelijk het voortdurend opslaan van ieders gegevens voor opsporing en vervolging. Volgens Europese rechters mag dat simpelweg niet. Ik begrijp dat de politie het vervelend vindt dat privacywetgeving drempels opwerpt, maar het hoort bij de spelregels van een vrije democratie."" 


Bron: EenVandaag, 6 november 2021. Lees HIER het hele artikel en bekijk hieronder de bijbehorende televisiereportage. 


Nader commentaar Privacy First: 

Recente verwarring bij nationale media door misleidende politie-informatie 

De ANPR-wet waar de rechtszaak van Privacy First om draait ziet op de massale verzameling en opslag van ieders “historische” ANPR-data, ook wel “no hits” genoemd. Dit dient te worden onderscheiden van de al vele jaren bestaande politiepraktijk waarbij kentekens van verdachte personen (zogeheten “hits”) kunnen worden gebruikt voor opsporing. Recentelijk ontstond hierover bij diverse nationale media verwarring naar aanleiding van misleidende informatie op de website van de Nationale Politie. Op https://www.politie.nl/informatie/bewaart-de-politie-anpr-gegevens.html stond vermeld dat de politie louter gezochte kentekens (“hits”) 28 dagen zou bewaren en alle niet-gezochte kentekens (“no hits”) direct zou verwijderen. Dat is echter onjuist: op basis van art. 126jj Sv worden immers alle passerende kentekens (met foto’s, locaties en tijdstippen) van miljoenen onschuldige burgers continu 28 dagen bewaard t.b.v. eventuele opsporing en vervolging. Dit leidde op 2 oktober jl. tot misleiding en verwarring bij diverse nationale media n.a.v. een ANP-persbericht waarin de foutieve politie-informatie klakkeloos was overgenomen, zie bijvoorbeeld deze nieuwsberichten bij Telegraaf, RTL Nieuws en Algemeen Dagblad:

https://www.telegraaf.nl/nieuws/1896849644/kort-geding-tegen-staat-om-massale-privacyschending-met-nummerplaat-camera-s
https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5257823/kenteken-nummerplaat-camera-herkenning-politie-anpr-privacy
https://www.ad.nl/binnenland/staat-aangeklaagd-over-gebruik-kentekencamera-s-disproportioneel-en-ineffectief~a7f9896f/ .

Naar aanleiding van een klacht hierover van Privacy First is de betreffende politie-webpagina inmiddels verwijderd.

In bovenstaande reportage van EenVandaag over ANPR bleek echter opnieuw sprake van misleiding door de politie: “[De politie] benadrukt dat agenten niet lukraak de [ANPR-database] kunnen raadplegen. Er moet een speciale aanvraag voor worden ingediend, die moet worden goedgekeurd door een officier van justitie, een rechter-commissaris en er is een centrale toetsingscommissie.” (Bron. Cursivering toegevoegd.) Het is Privacy First een raadsel op welke “rechter-commissaris en centrale toetsingscommissie” de politie hierbij doelt. Probleem is immers nu juist dat toetsing door een rechter-commissaris of een onafhankelijke commissie bij het gebruik van ANPR-data simpelweg niet bestaat. Dit vormt een flagrante schending van Europees privacyrecht waarbij dergelijke onafhankelijke toetsing veelal verplicht is.  

Privacy First betreurt de misleiding door de politie en hoopt dat media zich hierdoor niet opnieuw op het verkeerde been zullen laten zetten.  

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Vandaag is een historische dag in positieve én in negatieve zin: enerzijds zette het Europees Parlement vandaag een belangrijke privacystap vooruit met de aanname van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Anderzijds stemde het Europees Parlement vandaag in met massale opslag van Europese passagiersdata. Iedere vliegtuigpassagier wordt hierdoor een potentiële verdachte.  

De Algemene Verordening Gegevensbescherming zal de nationale privacywetgeving in alle EU-lidstaten (waaronder de Nederlandse Wet bescherming persoonsgegevens) gaan vervangen en grosso modo voor betere privacybescherming in de hele Europese Unie gaan zorgen. Zo worden Privacy Impact Assessments en Privacy by Design verplicht; twee belangrijke zaken waar Privacy First al jaren voor pleit. Fundamentele privacybeginselen als noodzakelijkheid, proportionaliteit en subsidiariteit (verplichte inzet van privacyvriendelijke alternatieven) worden sterker verankerd en beter uitgewerkt. Het is dan ook verbazingwekkend dat het Europees Parlement vandaag tegelijkertijd ook een andere maatregel heeft aangenomen waardoor deze beginselen juist met voeten getreden worden: de Europese Richtlijn Passagiersgegevens ('Passenger Name Records', PNR) inzake alle vliegtuigpassagiers binnen en buiten de Europese Unie. Onder deze PNR-richtlijn zullen de gegevens van alle Europese vliegtuigpassagiers 5 jaar lang in centrale overheidsdatabanken worden bewaard voor opsporing en vervolging van zware misdrijven, terrorismebestrijding, inlichtingenwerk, etc. Talloze reisgegevens (waaronder naam- en adresgegevens, telefoonnummers, bestemmingen, creditcardgegevens en zelfs maaltijdgegevens) van vele miljoenen mensen zullen daardoor jarenlang beschikbaar blijven voor politie, justitie en inlichtingendiensten t.b.v. datamining en profiling. In 99,99% van de gevallen betreft dit echter volstrekt onschuldige burgers, waaronder vooral vakantiegangers en zakenreizigers. Dit vormt een flagrante schending van hun recht op privacy en vrijheid van beweging. Om deze reden bestond er de laatste jaren veel politieke weerstand tegen dit plan en werd het sinds 2010 reeds diverse malen verworpen door zowel de Nederlandse Tweede Kamer als het Europees Parlement. Vorig jaar bleken ook de Nederlandse regeringspartijen VVD en PvdA nog mordicus tegen. VVD en PvdA spraken destijds van een "vakantieregister" en dreigden zélf naar het Europese Hof van Justitie te stappen als de Europese PNR-richtlijn zou worden aangenomen. Na de recente aanslagen in Parijs en Brussel lijken veel politieke bezwaren echter als sneeuw voor de zon verdwenen. Dit terwijl de juridisch vereiste "maatschappelijke noodzaak" en proportionaliteit van massale PNR-opslag nog steeds niet zijn aangetoond. In de optiek van Privacy First is de huidige PNR-richtlijn daarmee bij voorbaat onrechtmatig. Privacy First oriënteert zich momenteel dan ook op juridische stappen om deze richtlijn alsnog van tafel te krijgen, hetzij via de nationale rechter, hetzij middels een rechtstreeks beroep bij het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. Tevens zal Privacy First blijven pleiten voor een privacyvriendelijker PNR-systeem, waarbij alleen verdachte personen worden geregistreerd en gemonitord en het gros van de reizigers met rust zal worden gelaten.

Klik HIER voor een eerder interview met Privacy First over dit onderwerp bij BNR Nieuwsradio en HIER voor eerder commentaar van Privacy First op Radio 1 (vanaf 3m50s).

Update: klik HIER voor een korte reactie van Privacy First gisteravond in het RTL Journaal (vanaf 6m50s), later die avond herhaald door Radio 1 (vanaf 2m15s).

RTL Nieuws 14april2016

© RTL Nieuws

Gepubliceerd in Wetgeving

Vanavond besteedde het NOS Achtuurjournaal uitgebreid aandacht aan de plannen van de Nederlandse overheid om alle kentekenplaten te gaan voorzien van RFID-chips. Klik HIER voor de hele uitzending, inclusief een interview met Privacy First voorzitter Bas Filippini. De reportage begint vanaf 3m54s.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Een groeiend aantal automobilisten heeft een zogeheten dashcam: een camera op het dashboard in de auto. EenVandaag liet voor- en tegenstanders aan het woord, waaronder Privacy First voorzitter Bas Filippini. Bekijk hieronder de hele reportage: 

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Op 12 mei 2015 besteedden zowel de NOS ('s middags) als RTL ('s avonds) op televisie aandacht aan het vonnis in de zaak van Privacy First voorzitter Bas Filippini tegen trajectcontroles; klik HIER voor het NOS Journaal (vanaf 4m2s) en HIER voor het item bij RTL Nieuws (vanaf 14m54s).

Gepubliceerd in Privacy First in de media

"Privacybelangenvereniging Privacy First wil dat parkeerbeheerder Cition het weer mogelijk maakt om bij parkeerautomaten met contant geld te betalen. Doet het bedrijf dat niet, dan doet Privacy First aangifte.

Met het oog op privacy zou het voor iedereen mogelijk moeten zijn om met munten te betalen, dat vindt de belangenvereniging. Maar daarvoor moet Cition de parkeerautomaten ombouwen. Zo schrijft De Telegraaf.

'Zelfs als iemand wegens privacybezwaren weigert zijn kenteken in te voeren, kan diegene middels de banktransactie alsnog worden geïdentificeerd', zegt Bas Filippini, voorzitter van Privacy First. Volgens Filippini geldt naast het recht op anonimiteit in de openbare ruimte, ook het recht op anoniem betalen. Privacy First hintte voor onze camera al eerder op een rechtszaak om contant betalen mogelijk te maken.

Filippini spande eerder een succesvolle rechtszaak aan tegen Cition. Deze ging om het verplicht invoeren van het kenteken. De gemeente zou onterecht inzage kunnen hebben in de locatie waar een auto geparkeerd staat. Filippini kreeg gelijk en hoefde zijn boete niet te betalen.

Sinds juli 2013 is het niet meer mogelijk om contant te betalen bij parkeerautomaten. Sindsdien moeten automobilisten hun kenteken invoeren bij de parkeerautomaten."

VIDEO

Bron: http://www.at5.nl/artikelen/142941/privacywaakhond-dreigt-met-aangifte-tegen-cition, 8 mei 2015.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

In de RTL ochtendjournaals van 7u, 8u, 9u en 10u werd vandaag kort aandacht besteed aan de nieuwe bezwaarprocedure van Privacy First voorzitter Bas Filippini tegen het gebrek aan anonieme betalingsmogelijkheden bij kentekenparkeren; klik HIER (vanaf 3m25s). Zie tevens http://www.rtlnieuws.nl/nieuws/binnenland/privacy-organisatie-ook-cash-betalen-bij-parkeerautomaat.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Klik HIER voor het interview van RTV Utrecht met Privacy First voorzitter Bas Filippini over zijn rechtszaak tegen trajectcontroles.

Gepubliceerd in Privacy First in de media

Op de dag van onze rechtszaak tegen trajectcontroles besteedde de NOS er aandacht aan in de televisiejournaals van 13u, 15u, 18u en 20u. Klik HIER voor het item in het NOS Journaal van 20u (vanaf 14m50s).

Gepubliceerd in Privacy First in de media
Pagina 1 van 4

Onze Partners

logo Voys Privacyfirst
logo greenhost
logo platfrm
logo AKBA
logo boekx
logo brandeis
 
banner ned 1024px1
logo demomedia
 
 
 
 
 
Pro Bono Connect logo 100
Control Privacy
Procis

Volg ons via Twitter

twitter icon

Volg onze RSS-feed

rss icon

Volg ons op LinkedIn

linked in icon

Volg ons op Facebook

facebook icon