Blijven wij voor overheden burgers van vlees en bloed, of verworden wij tot onze digitale dubbelgangers? 

'Mijn kleindochter van zes denkt dat koeien en schapen geboren worden met gele flappen aan hun oren, ze weet niet beter. Ik garandeer je dat haar kinderen geen leven meer kennen zonder chip in hun lijf.'

Thomas viel hem in de rede. 'Zou jij een onderhuidse chip accepteren?'

Sam lachte schamper. 'Ik zeg nu nee, absoluut niet. Maar als ik straks alleen nog met zo'n chip mijn boodschappen kan doen, medische zorg kan krijgen, naar Italië kan vliegen? Als ik zonder chip zou worden buitengesloten van de samenleving, dan weet ik niet wat ik uiteindelijk doe.'

Dit is een fragment uit mijn roman Advocaat van de waarheid.

We leven in een samenleving waarin technologische ontwikkelingen onbegrensd lijken, en we zien hoe veel die ons brengen. Maar Einstein waarschuwde al voor de perverse kant van technologie. Meer dan ooit staat de vraag centraal hoe de mens omgaat met zijn creërend vermogen, vanuit welke intentie. Dat geldt ook voor de informatietechnologie en de toepassing daarvan door de overheid.

Het respecteren van de persoonlijke levenssfeer van burgers en van de integriteit van het lichaam behoort tot de meest wezenlijke fundamenten van een democratische rechtsstaat.

Juist de overheid moet die beginselen bewaken, en niet meewerken aan het creëren van een onbeheersbare digitale draak die zich naar hartenlust voedt met de privacy van het individu. Toch is dat laatste precies wat de overheid doet als de bijna paranoïde hang naar (schijn)veiligheid en door populisme gevoede gevoelens van angst en onbehagen de leidraad worden.

In mijn roman laat ik zien hoe privacy het af zal leggen tegen populisme en economische belangen indien maatschappelijk leiderschap niet is gebaseerd op verbinding en vertrouwen, op respect voor ieder individu. Dan is technologie niet langer dienstbaar aan de samenleving, maar verworden burgers tot hun door technologie gecontroleerde digitale dubbelgangers. Advocaat van de waarheid is fictie, en tegelijkertijd een verhaal dat zomaar werkelijkheid kan worden, zeker wanneer zich een calamiteit voordoet.
 

Adriaan Bos

www.advocaatvandewaarheid.nl

Naschrift Privacy First:

Op 5 maart 2012 vond de feestelijke boekpresentatie van 'Advocaat van de waarheid' plaats bij Van Doorne Advocaten in Amsterdam. Hieronder treft u enkele foto's en een videoregistratie aan van de toespraak die Privacy First voorzitter Bas Filippini bij deze gelegenheid hield:

Gisteren verscheen de spannende debuutroman 'Advocaat van de waarheid' van mr. Adriaan Bos. Tijdens een feestelijke presentatie op 5 maart as. bij advocatenkantoor Van Doorne zal deze roman worden aangeboden aan Bas Filippini, voorzitter van Privacy First en aan Elisabeth Thole, advocaat en voorzitter van het Van Doorne Privacy Team.

Sinds haar oprichting in 2009 biedt Privacy First een podium voor kunstenaars en auteurs die privacy hoog in het vaandel hebben staan. De roman 'Advocaat van de waarheid' kan in dit opzicht met recht het nieuwste pronkstuk in onze collectie genoemd worden. Het verhaal in deze maatschappijkritische, spiritueel getinte roman speelt zich af rond thema's die de bestaansreden van Privacy First vormen: het toenemende gebrek aan vrijheid en privacy van het individu onder invloed van moderne technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. In de roman veroorzaakt de uitbraak van een pandemie wereldwijde chaos en paniek. De hoofdpersoon (een ex-advocaat) komt vervolgens in spannende intriges terecht waarbij enorme belangen blijken te spelen. Hij komt voor een fundamentele keuze te staan: dient het redden van miljoenen levens en het voorkomen van een mondiale catastrofe te prevaleren boven ieders recht op privacy en lichamelijke integriteit?

In de kern gaat deze roman over de keuzes des levens in individuele én in collectieve zin. Over maatschappelijke verantwoordelijkheid en ons morele kompas in onzekere tijden. Privacy First nodigt u hierbij van harte uit om de boekpresentatie bij te wonen en na afloop gezamenlijk het glas te heffen op een privacyvriendelijke toekomst!

Meer informatie vindt u op www.advocaatvandewaarheid.nl
Verzoeken om interviews met de auteur en aanmelding voor het bijwonen van de boekpresentatie graag per email: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.  

Datum: maandag 5 maart 2012
Tijd: aanvang 16.00 uur
Plaats: Van Doorne Advocaten, Notarissen Fiscalisten
Jachthavenweg 121, 1081KM Amsterdam
parkeren (kosteloos) onder het kantoor
www.van-doorne.com

Over de auteur
Adriaan Bos (1949) is 25 jaar advocaat geweest bij een groot advocatenkantoor, waar hij ook bestuursvoorzitter was. Vanaf 2000 heeft hij onder meer gewerkt als voorzitter van de raad van commissarissen bij een familiebedrijf en als mediator. Daarnaast heeft hij zich toegelegd op het begeleiden van professionals in persoonlijke en zakelijke bewustzijnsontwikkeling. Voor hem is innerlijk leiderschap wezenlijk voor integer maatschappelijk leiderschap.

Update 6 april 2012: lees HIER het bijbehorende artikel van Adriaan Bos en bekijk enkele foto's en een videoregistratie van de boekpresentatie.

'De veiligheidswaan, de controlestaat en de aantasting van de burgerrechten' vormt de sprekende ondertitel van het boek Aanslag op de vrijheid. Dit boek van de literaire auteurs Ilija Trojanow en Juli Zeh verscheen in 2009 in Duitsland en veroorzaakte daar veel discussie. Een Nederlandstalig, gesigneerd exemplaar vormt sinds eind 2010 het trotse bezit van Privacy First. Deze Nederlandse vertaling (mede mogelijk gemaakt door het Goethe Instituut) leest als één lange aanklacht tegen de mensenrechtelijke ontsporing van het huidige tijdsgewricht. Een aanklacht tegen de irrationele periode na '9/11' waarin zwaarbevochten burgerrechten opnieuw bevochten moeten worden. Waarin 'veiligheid' als een hypnotiserende deken over Westerse maatschappijen heen lijkt te zijn gelegd. Dit boek probeert die veiligheidswaan te doorbreken. Door kritische vragen te stellen en de lezer tot nadenken aan te zetten. Door de lezer te confronteren. Observerend, zonder angst. Het is als bij een schoolbord: wanneer u er met uw neus tegenaan staat, ziet u vrijwel niets. Om te kunnen lezen wat op het schoolbord geschreven staat, is enige afstand nodig. Zo is het ook met de maatschappij waarin wij leven. Dit boek probeert de lezer een indringend perspectief te bieden op het ons omringende tijdsgewricht. Voor sommigen zal dit onwerkelijk overkomen of overdreven aandoen, getuige bijvoorbeeld deze recensie in Trouw. (Vergelijk dit verslag in Deutsche Welle.) Anderen zullen het ervaren als een feest der herkenning, als een aaneenrijging van zaken die zij reeds jarenlang dachten maar nooit durfden uit te spreken, laat staan op papier te zetten. Slechts weinigen zullen dit boek te 'soft' vinden. Privacy First kan u slechts aanraden om het snel aan te schaffen en zelf te ontdekken tot welke groep lezers u behoort...

Door de ontwikkeling van informatietechnologie krijgt de overheid steeds meer zicht op alles wat zich in de maatschappij afspeelt. In toenemende mate levert dit echter spanning op met de naleving van de mensenrechten, in het bijzonder het recht op privacy. Door de massale opslag van digitale  persoonsgegevens is er een risico dat iedereen als het ware een ‘Bekende Nederlander’ (BN'er) wordt.

Met deze zorg in het achterhoofd organiseerde het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) in oktober 2009 het lustrumcongres ‘16 Miljoen BN’ers? Bescherming van Persoonsgegevens in het Digitale Tijdperk’. Onder dezelfde titel bracht het NJCM vervolgens een boek uit met daarin de uitgewerkte bijdragen van de congressprekers:

1. Corien Prins, Burgers en hun privacy: over verhouding en houding tot een ongemakkelijk bezit
2. Alex Brenninkmeijer, 16 miljoen bekende Nederlanders en de onbekende overheid
3. Peter Hustinx, Bescherming van persoonsgegevens in het digitale tijdperk: vertrouwen en bezorgdheid vanuit een Europese blik
4. Evelien Brouwer, Gegevensbescherming in de praktijk: herbevestiging van normen en waarden en rol van dataprotectieautoriteiten
5. Paul van Sasse van Ysselt, Europa en persoonsgegevens: beschermer en beperker. De rol van het EU-Grondrechtenagentschap
6. Quirine Eijkman, Liever geen bekende Nederlander zijn: het mobiliseren van mensenrechten en de bescherming van digitale persoonsgegevens
7. Marga Groothuis, Privacy en digitalisering. Over de rol van de wetgever en de burger
8. Egbert Dommering, Recht op persoonsgegevens als zelfbeschikkingsrecht
9. Bert-Jaap Koops, Het failliet van het grondrecht op dataprotectie
10. Bart de Koning, Privacy in het mediatijdperk: de dreigende tweedeling tussen burgers mét en burgers zonder privéleven.

Dit boek is een absolute aanrader voor iedereen die zich wil verdiepen in actuele vraagstukken rond het recht op privacy en de bescherming van persoonsgegevens. Het is verkrijgbaar bij het NJCM-secretariaat.

Het boek Big Brother in Europa van de Belgische mensenrechtenadvocaat Raf Jespers is sinds de publicatie ervan in juni 2010 snel uitgegroeid tot een standaardwerk over de opkomst van de Europese controlestaat. In zijn boek geeft Jespers een uitvoerig overzicht van relevante Europese instellingen en de Europese besluitvorming sinds 2001. Tot in detail schetst het boek de opkomst van de 'Europese veiligheidsarchitectuur'.

Als advocaat raakte Jespers de laatste jaren steeds verder verontrust over de toenemende privacybeperkingen in het kader van de 'war on terror'. Hieruit kwam zijn inspiratie voor dit boek voort. "We zijn op weg naar een Big Brother samenleving in Europa", zo waarschuwt Jespers. Volgens hem heeft dit drie oorzaken:
1) het gebruik van nieuwe technologieën en de digitale revolutie;
2) het autoritaire klimaat na '9/11';
3) de toegenomen invloed van de Europese Unie.

Volgens Jespers kenmerkt een democratie zich door openbaarheid van bestuur en respect voor het privéleven van burgers. In een dictatuur is het precies andersom: openbaarheid van privéleven en geheim bestuur zijn hier de norm. Jespers pleit dan ook voor meer bestuurlijke transparantie: een 'glazen overheid'.

De huidige toename van privacy-organisaties is volgens Jespers vergelijkbaar met de opkomst van de milieubeweging in de jaren 70. Het is nu aan deze privacy-organisaties om op Europees niveau de handen ineen te slaan.

In juni 2010 verscheen het boek Privacy van de Vrij Nederland-journalist Rudie Kagie. Het bijzondere van het boek is dat het vele voorbeelden geeft die duidelijk laten zien tot welke ernstige consequenties de overheidsmaatregelen van de laatste jaren kunnen leiden voor individuele burgers, óók voor mensen die nooit iets verkeerd gedaan hebben. Dit is een pijl door het hart van de overheidspropaganda dat wie niets te verbergen heeft, ook niets te vrezen zou hebben. Klik HIER voor de privacy-pagina van Rudie Kagie. 

In juni 2009 gaf Martin Simek met zijn boek een ongebruikelijke blik op onze vrijheden. Toen hij vanachter het allesverstikkende ijzeren gordijn van de communisten wist te ontsnappen, verwachtte hij dat de Nederlandse burgers blij zouden zijn met hun vanzelfsprekende vrijheid. Hij was verbijsterd hoe achteloos men hier met de in 400 jaar bevochten vrijheden omging. Onderzoek van de Europese Unie wijst uit dat het Nederlandse volk zich het minst druk maakt om privacy-aantastingen (35%) terwijl die in Nederland juist het verst zijn gevorderd. Dit boek in typische Simek-stijl is een eye-opener voor iedereen die nog steeds rotsvast gelooft in de overheidspropaganda "wie niets te verbergen heeft, hoeft niets te vrezen".

In februari 2008 liet onderzoeksjournalist Bart de Koning bij Uitgeverij Balans het boek "Alles onder Controle - de overheid houdt u in de gaten" verschijnen. Dit opmerkelijke boek beschrijft "hoe wantrouwen de grondhouding van de overheid is geworden." Het was de eerste keer dat het moeilijk communiceerbare onderwerp van privacybescherming aan het grote publiek duidelijk werd gemaakt. U kunt het boek HIER kopen of anders HIER als e-boek. Bart was de eerste die concreet aan de hand van een stroomschema van wetten op simpele wijze wist aan te geven hoe de overheid stap voor stap de privacy van burgers aangetast heeft. Klik op onderstaande afbeelding om dit beter te zien. Dit is de basis voor onze actie 'DE LIJST' waar nog steeds aan wordt gewerkt. Wij roepen iedereen op dit boek te lezen en zich bij ons als vrijwilliger aan te melden om hetzij DE LIJST te vervolmaken, hetzij te helpen het publiek bewust te maken van wat er aan de hand is.
Inmiddels heeft Bart een boek over de inefficiëntie van de politie laten uitgeven, getiteld "Operatie Blauw" en is hij bezig met een nieuw boek dat zal gaan over overheden waar onbegrip en misverstanden zich neigen op te stapelen waardoor domme groepsbeslissingen ontstaan.

Net zoals technologie gebruikt wordt om privacy aan te tasten, zo kan diezelfde technologie worden gebruikt om privacy te beschermen. Die technieken heten Privacy Enhancing Technologies (PET's). Sinds 1991 probeert de heer mr dr John Borking deze PET's onder de aandacht te brengen omdat die in de 21e eeuw nodig zijn om niet in een totale computergestuurde controlestaat terecht te komen. Totnogtoe tevergeefs, de overheid heeft meer belangstelling in automatisering van 19e-eeuwse controletechnieken. Wij brengen het werk van de heer Borking graag onder uw aandacht. Zijn boek kunt u HIER of HIER verkrijgen. Op de IFIP IDMAN 2010 Conferentie over identiteitsmanagement in Oslo hield de heer Borking op 19 november 2010 een presentatie (klik voor download) getiteld "Privacy by design". Naast de inzichten van de heer Borking willen wij ook wijzen op het werk van prof. dr Ronald Leenes. Hun werk is buitengewoon belangwekkend want het is de enige manier waarop privacy in de toekomst kan worden gewaarborgd. Omdat het geen sensatie is en omdat het voor Jan met de Pet en zelfs voor Jan met de Hoge Hoed door redacties een te moeilijk onderwerp wordt gevonden, leest u er nooit en te nimmer iets in de krant over. Toch is het onderwerp PET voor de toekomst van de privacy van de burgerbevolking belangrijker dan 99,99% van wat er dan allemaal wel in de krant staat.
Overigens is er op het gebied van identitymanagement een boek met key papers van de conferentie in Oslo verschenen. Klik het plaatje.

Mr dr Wilfred Steenbruggen deed onderzoek naar de verantwoordelijkheid van de overheid bij de bescherming van vertrouwelijke communicatie in het digitale tijdperk.
Hoewel zijn boek wetenschappelijk en juridisch-technisch van opzet is, staan er heel leesbare en interessante stukken in over mensenrechten en het Nederlands recht. 






Op dit moment is Wilfred verbonden aan Brinkhof Advocaten te Amsterdam.